संपादक : संतोष श्रीमंतराव तांबे | RNI: MHMR/2022/87034
'मराठीमध्ये इतर भाषेतील शब्दांचा होणारा वापर टाळून बोलीभाषांकडे लक्ष दिले तर बोलीभाषेतील शब्द मराठीला समृद्ध करतील. त्यामुळे बोलीभाषांवर काम होण्याची गरज आहे'असे प्रतिपादन मराठी भाषेचे अभ्यासक व राज्य पुरस्कार प्राप्त साहित्यिक खंडेराव कुलकर्णी यांनी केले.
मराठवाडा साहित्य परिषदेच्या वतीने अभिजात भाषा वर्धापन दिनाचे औचित्य साधून अभिजात भाषा बलस्थाने व आव्हाने या विषयावर कुलकर्णी यांचे व्याख्यान झाले. अध्यक्षस्थानी मसापच्या उदगीर शाखेचे उपाध्यक्ष प्रा. डॉ. सुरेश शिंदे होते तर मसाप उदगीर शाखेचे अध्यक्ष धनंजय गुडसुरकर यांची व्यासपीठावर उपस्थिती होती.
लोक चळवळ, संत साहित्य वाद परंपरा, ज्ञानग्रंथ, नोंदी कृत इतिहास ही मराठी भाषेची बलस्थाने असून या बलस्थानांमुळेच मराठी अभिजातच आहे. केंद्र सरकारने अभिजात भाषेचा दर्जा दिल्यामुळे मराठी भाषेला आता राजमान्यता मिळाली असून त्यामुळे भाषेपुढील आव्हाने संपणार नसल्याचे कुलकर्णी पुढे बोलताना म्हणाले. मराठी भाषेला रोजगाराभिमुख केल्याशिवाय भाषे पुढील संकट टाळणार नाही. इंग्रजी शाळांचे फुटलेली पिऊ व मराठी शाळांचा होणारा ऱ्हास हे मोठे आव्हान असून भाषेतून शिक्षण याकडे लक्ष द्यायला हवे, असे ते पुढे बोलताना म्हणाले. इतर भाषांचे भाषिक दबाव गट असतात त्या तुलनेत मराठीत भाषिक दबाव गट नसून तो निर्माण करण्याचे काम मराठी प्रेमी माणसालाच करावी लागेल त्यांनी सांगितले.
मराठीमध्ये इतर भाषेतील शब्दांचा होणारा वापर करण्याऐवजी बोलीभाषांकडे लक्ष दिले तर बोलीभाषेतील शब्द मराठीला समृद्ध करतील. त्यामुळे बोलीभाषांवर काम होण्याची गरज कुलकर्णी यांनी पुढे बोलताना व्यक्त केली.
प्रकल्प प्रमुख प्रा प्रवीण जाहुरे यांनी प्रास्ताविक केले. परिषदेचे अध्यक्ष धनंजय गुडसूरकर यांनी परिचय करून दिला. डॉ. म. ईतंगावार, प्रा.रामदास केदार, प्रा. राजपाल पाटील, रसूल पठाण यांनी पाहुण्यांचे स्वागत केले.
सुरेखा गुजलवार यांनी सूत्रसंचालन तर बाबुराव माशाळकर यांनी आभार मानले.
-------------------------
एखादया विषयाचा अभ्यास व व्यासंग किती असू शकते याचा प्रत्यय या व्याख्यानातून श्रोत्यांना आला. मराठी भाषेचे सामर्थ्य मांडताना खंडेराव कुलकर्णी यांनी मराठी भाषेच्या दोन अडीच हजार वर्षाच्या इतिहासाचे दाखले संदर्भासहित दिले. पंच्याऐंशीव्या वर्षात पदार्पण केलेल्या कुलकर्णी यांनी पूर्ण व्याख्यानात कोणत्याही नोंदीची मदत न घेता दिलेला व्याख्यानाची चर्चा कार्यक्रम स्थळी राहिली.